به گزارش خبرگزاری حوزه، مراسم بزرگداشت مرحوم آیت‌الله العظمی سیدموسی شبیری زنجانی(ره)، امروز جمعه ۱۰ مهر ۱۴۰۵ از طرف آیت‌الله العظمی نوری همدانی در دفتر معظم‌له برگزار شد.
حجت‌الاسلام والمسلمین سیدحسین حسینی قمی در این مراسم به تبیین ابعاد شخصیت علمی و اخلاقی حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی(ره) پرداخت و گفت: وقتی درباره عالمان بزرگ سخن می‌گوییم، نباید شخصیت آنان را تنها در جایگاه علمی، تعداد آثار، شاگردان و فعالیت‌های علمی خلاصه کنیم؛ چراکه بخش مهمی از شخصیت یک عالم در رفتار، اخلاق، نحوه زندگی، ارتباط با مردم و میزان پایبندی او به آنچه می‌گوید، آشکار می‌شود.
استاد حوزه افزود: ممکن است انسان سال‌ها درس بخواند و به مراتب علمی بالایی برسد، اما آنچه یک عالم را ماندگار می‌کند، این است که علم در زندگی او ظهور و بروز داشته باشد و مردم بتوانند در رفتار و سیره او، نتیجه آن علم را مشاهده کنند.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی با اشاره به جایگاه تربیتی عالمان دینی خاطرنشان کرد: انسان تنها با مطالعه کتاب و شنیدن سخنرانی ساخته نمی‌شود؛ دیدن عالمی که به آنچه می‌گوید عمل می‌کند، تأثیر بسیار عمیقی بر انسان دارد و گاهی رفتار یک استاد، بیش از ده‌ها درس و سخنرانی در تربیت شاگرد اثر می‌گذارد.
الگوی عملی عالمان در تربیت شاگردان
وی با اشاره به شخصیت آیت‌الله حاج شیخ مرتضی حائری (ره) اظهار داشت: برخی از شاگردان ایشان نقل کرده‌اند که اگر در طول زندگی، اعتقادات و مسیر دینی آنان استوار باقی مانده، تنها به دلیل کتاب و درس نبوده است، بلکه مشاهده یک الگوی عملی در شخصیت استاد، نقش مهمی در این مسیر داشته است.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی ادامه داد: یکی از آثار مهم وجود عالمان بزرگ در حوزه، تربیت نسلی است که علم را از اخلاق و عمل جدا نمی‌داند. شاگرد وقتی در کنار درس و بحث، تواضع، تقوا، اخلاص، ساده‌زیستی و توجه به مردم را در استاد خود می‌بیند، این ویژگی‌ها در شخصیت او نیز اثر می‌گذارد.
استاد حوزه افزود: بسیاری از شخصیت‌های بزرگ حوزه از همین طریق بر نسل‌های بعدی تأثیر گذاشتند و شخصیت حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی را نیز باید در چنین منظومه‌ای مورد توجه قرار داد.
تواضع کم‌نظیر آیت‌الله العظمی شبیری زنجانی
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی با اشاره به تواضع آیت‌الله شبیری زنجانی گفت: یکی از ویژگی‌های بسیار برجسته ایشان این بود که با وجود جایگاه علمی و فقاهتی بالا، هیچ‌گاه خود را محور قرار نمی‌داد و اهل مطرح کردن شخصیت خویش نبود.
وی افزود: در مجموعه‌ای از خاطرات مربوط به عالمان بزرگ، بخشی درباره زندگی شخصی آیت‌الله شبیری زنجانی نیز نوشته شده بود، اما خود ایشان اجازه انتشار آن بخش را ندادند. نگاه ایشان این بود که زندگی بزرگان دیگر شایسته ثبت و معرفی است، اما درباره زندگی خودشان ضرورتی برای این کار نمی‌دیدند.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی این رفتار را نشانه‌ای از اوج تواضع و خود ندیدن دانست و گفت: این مسئله نشان می‌دهد که انسان هرچه از نظر علمی و معنوی بالاتر برود، اگر به حقیقت علم و معرفت دست یافته باشد، کمتر به دنبال مطرح کردن خود خواهد بود.
استاد حوزه ادامه داد: چنین رفتاری برای نسل امروز حوزه بسیار آموزنده است؛ زیرا ممکن است انسان در مسیر علم و فعالیت اجتماعی، به جای خدمت، گرفتار دیده شدن شود، در حالی که زندگی عالمان بزرگ نشان می‌دهد که علم حقیقی با فروتنی و بی‌اعتنایی به عنوان و موقعیت همراه است.
جایگاه علمی آیت‌الله العظمی شبیری زنجانی
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی با تأکید بر جایگاه علمی آیت‌الله شبیری زنجانی اظهار داشت: سخن گفتن از تواضع ایشان نباید موجب شود جایگاه علمی و فقاهتی آن مرحوم نادیده گرفته شود؛ ایشان از شخصیت‌های برجسته علمی حوزه بودند و سال‌های طولانی در محضر استادان بزرگ به تحصیل و تحقیق پرداختند.
وی افزود: حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی در فقه، اصول و به‌ویژه مباحث رجالی، صاحب‌نظر بودند و کسانی که با فضای علمی حوزه و آثار و مباحث ایشان آشنایی داشتند، به جایگاه علمی آن مرحوم واقف بودند.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی با اشاره به سال‌های طولانی حضور حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی در درس آیت‌الله محقق داماد گفت: ایشان سال‌های متمادی از محضر استادان بزرگ استفاده کردند و این ارتباط علمی طولانی، در شکل‌گیری شخصیت علمی و فقاهتی ایشان نقش مهمی داشت.
وی همچنین به دیدگاه برخی بزرگان حوزه درباره جایگاه علمی حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی اشاره کرد و گفت: سخنانی که از بزرگان حوزه درباره ایشان نقل شده، نشان می‌دهد که جایگاه آن مرحوم در عرصه‌های علمی مختلف، به‌ویژه فقه، اصول و رجال، جایگاهی ممتاز بوده است.
علم در کنار اخلاق و بی‌اعتنایی به دنیا
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی با بیان اینکه علم بدون اخلاق نمی‌تواند الگوی کاملی برای جامعه باشد، تصریح کرد: ویژگی مهم آیت‌الله شبیری زنجانی این بود که علم را از اخلاق جدا نکرد.
استاد حوزه افزود: در کنار جایگاه علمی، زندگی ایشان سرشار از نشانه‌های تواضع، ساده‌زیستی، پرهیز از جاه و مقام و بی‌اعتنایی به مظاهر دنیا بود.
وی خاطرنشان کرد: انسان وقتی زندگی یک عالم را بررسی می‌کند، باید ببیند این علم چه اثری در زندگی او گذاشته است. حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی در حالی از جایگاه علمی بسیار بالایی برخوردار بود که زندگی شخصی ایشان ساده و به دور از تجمل بود.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی ادامه داد: خانه و سبک زندگی ایشان در طول سال‌های متمادی، نشان‌دهنده این بود که به دنبال توسعه زندگی مادی و امکانات شخصی نبودند و جایگاه علمی و اجتماعی خود را برای رفاه و تجمل بیشتر به کار نگرفتند.
خدمت به مردم؛ ویژگی برجسته سیره آیت‌الله العظمی شبیری
وی خدمت به مردم را از دیگر ویژگی‌های برجسته حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی دانست و اظهار داشت: عالم دینی زمانی می‌تواند جایگاه واقعی خود را در جامعه پیدا کند که مردم را در کنار خود ببیند و برای پاسخگویی به نیازهای آنان وقت بگذارد.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی با اشاره به خاطراتی از حضور حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی در موسم حج گفت: ایشان در ایام حج ساعت‌های طولانی در مسجدالحرام می‌نشستند و افراد مختلف، از روحانیون و علما گرفته تا زائران و مردم عادی، برای پرسش و استفاده از محضر ایشان مراجعه می‌کردند.
وی افزود: ایشان با حوصله به پرسش‌های افراد پاسخ می‌دادند و این ارتباط با مردم، بخشی از سیره زندگی معظم له بود. برای ایشان، پاسخگویی به مردم و حل مشکلات علمی و دینی آنان یک مسئولیت جدی محسوب می‌شد. این بخش از سخنان وی نیز در گزارش‌های منتشرشده از این مراسم مورد تأکید قرار گرفته است.
عبادت و اهتمام به نماز
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی اهتمام به عبادت و نماز را از دیگر ابعاد زندگی حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی برشمرد و گفت: ایشان برای نماز جماعت و حضور در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها اهتمام ویژه‌ای داشتند.
وی افزود: بر اساس خاطرات نقل‌شده، این اهتمام برای سال‌های طولانی ادامه داشت و نماز جماعت و ارتباط با مردم، در کنار فعالیت علمی و تدریس، بخش مهمی از برنامه زندگی ایشان بود.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی ادامه داد: ایشان در مدرسه فیضیه نیز به اقامه نماز جماعت می‌پرداختند و این حضور مستمر، نشان‌دهنده جایگاه عبادت در سبک زندگی ایشان بود. گزارش‌های منتشرشده از سخنان وی، اهتمام حدود ۵۰ ساله حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی به نماز جماعت در حرم مطهر حضرت معصومه(س) و حضور در فیضیه را نیز ثبت کرده‌اند.
تواضع آیت‌الله العظمی شبیری زنجانی
وی با بازگشت به موضوع تواضع حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی گفت: یکی از مهم‌ترین نکاتی که باید درباره ایشان مورد توجه قرار گیرد، این است که با وجود همه جایگاه علمی و اجتماعی، هیچ‌گاه خود را موضوع اصلی قرار نمی‌داد.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی اظهار داشت: وقتی انسان خاطرات حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی از عالمان گذشته را مطالعه می‌کند، می‌بیند که ایشان همواره بزرگان دیگر را برجسته می‌کردند و از ویژگی‌های آنان سخن می‌گفتند؛ اما درباره خودشان با احتیاط و فروتنی برخورد می‌کردند.
استاد حوزه افزود: حتی در نقل خاطرات و تدوین شرح حال نیز همین روحیه دیده می‌شود؛ ایشان حاضر نبودند برای معرفی خود از جایگاهشان استفاده کنند.
پاسداشت میراث علمی
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی با اشاره به آثار علمی و دست‌نوشته‌های حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی گفت: ایشان مجموعه ارزشمندی از آثار و دست‌نوشته‌های علمی داشتند و بخشی از این آثار نیز برای حفظ و استفاده پژوهشگران در اختیار مراکز علمی قرار گرفته است.
وی افزود: توجه ایشان به میراث علمی، در کنار سال‌ها تدریس و تربیت شاگرد، نشان‌دهنده اهتمام جدی ایشان به استمرار دانش حوزوی بود.
شخصیت مورد احترام طیف‌های مختلف
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی با اشاره به جایگاه اجتماعی آیت‌الله شبیری زنجانی خاطرنشان کرد: یکی از ویژگی‌های مهم ایشان این بود که شخصیتشان در چارچوب یک گروه و طیف خاص محدود نمی‌شد و افراد مختلف با دیدگاه‌های متفاوت، برای ایشان احترام قائل بودند.
وی افزود: این جایگاه را نمی‌توان صرفاً با عنوان مرجعیت یا جایگاه علمی توضیح داد؛ بلکه اخلاق، تواضع، بی‌طرفی در ارتباط با مردم و رفتار پدرانه با شاگردان و مراجعه‌کنندگان، در ایجاد این اعتماد عمومی نقش داشت.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی ادامه داد: بسیاری از افراد، حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی را شخصیتی می‌دانستند که می‌توانستند با آرامش و اطمینان با ایشان سخن بگویند و مسائل خود را مطرح کنند.
توجه به خانواده و اطرافیان
وی با اشاره به برخی خاطرات نقل‌شده از زندگی شخصی حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی گفت: در کنار فعالیت‌های علمی و اجتماعی، ارتباط عاطفی ایشان با خانواده، استادان، شاگردان و اطرافیان نیز قابل توجه بود.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی افزود: در خاطراتی که از ایشان نقل شده، وفاداری و محبت به نزدیکان و توجه به شرایط آنان به‌خوبی دیده می‌شود و این مسئله نشان می‌دهد که شخصیت یک عالم بزرگ تنها در مدرسه و مسجد و درس خلاصه نمی‌شود، بلکه در زندگی خانوادگی و روابط شخصی نیز خود را نشان می‌دهد.
میراثی که باید به نسل جدید منتقل شود
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی در بخش پایانی سخنان خود تأکید کرد: امروز بیش از گذشته نیازمند معرفی الگوهای عملی برای نسل جوان حوزه هستیم و زندگی حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی می‌تواند از این جهت مورد توجه قرار گیرد.
وی گفت: نسل جدید حوزه باید بداند که رسیدن به جایگاه علمی، تنها به معنای افزایش محفوظات و معلومات نیست؛ بلکه عالم دینی باید در کنار علم، اخلاق، تواضع، ساده‌زیستی، عبادت، خدمت به مردم و احساس مسئولیت اجتماعی را نیز در خود پرورش دهد.
وی افزود: اگر حوزه‌های علمیه بخواهند میراث عالمان بزرگ را حفظ کنند، تنها انتشار آثار علمی آنان کافی نیست؛ بلکه باید سیره و سبک زندگی آنان نیز برای نسل‌های آینده تبیین شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی قمی خاطرنشان کرد: حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی در زندگی خود مجموعه‌ای از ویژگی‌ها را در کنار یکدیگر جمع کرده بود؛ از یک سو فقیهی برجسته و صاحب‌نظر بود و از سوی دیگر در زندگی شخصی اهل تواضع و ساده‌زیستی بود؛ از یک طرف به مباحث علمی و تربیت شاگرد اهتمام داشت و از طرف دیگر برای پاسخگویی به مردم وقت می‌گذاشت.
وی در پایان اظهار داشت: آنچه از حضرت آیت‌الله شبیری زنجانی برای حوزه و جامعه باقی مانده، تنها مجموعه‌ای از آثار علمی نیست؛ بلکه یک سیره عملی است که در آن علم با اخلاق، فقاهت با تواضع، عبادت با مسئولیت اجتماعی و جایگاه علمی با خدمت به مردم همراه شده است و معرفی همین ابعاد می‌تواند بهترین راه برای شناساندن شخصیت آن عالم فقید به نسل‌های آینده باشد.
انتهای پیام
نظر شما